من به این معروفم که وقتی چیزی اذیتم کند صدایم در میآید، و مطبوعات حوزهی کشتیرانی هم از این قاعده مستثنی نیست. چند ماه گذشته را صرف مطالعهی نظرسنجیهای متعددی دربارهی آیندهی صنعت کشتیرانی و مهارتهایی کردم که شرکتها ده سال بعد خواستار خواهند بود. حدس بزنید چه یافتم؟ به یک مصاحبهی شغلی در حوزهی کشتیرانی بروید و از خودتان بیش از اشتیاق و عزم و اراده، مهارتهای ارتباطی (مهارتهای نرم) نشان دهید و به شما قول میدهم که میگویند برای این شغل «زیادی نرم» هستید.
همان کارفرمایانی که نظرسنجیها دربارهی مجموعه مهارتهای ضروری برای مدیران کشتیرانی طی یک دههی آینده را منتشر میکنند (یعنی گذار از مهارتهای سخت به مهارتهای نرم مثل همدلی، ارتباطات میانفرهنگی، هوش هیجانی و غیره)، همانهایی هستند که اگر رزومهتان بیش از حد پُر از این مهارتها باشد و رنگ و بوی همیشگیِ «تصور کن تا به آن برسی!» نداشته باشد، آن را رد میکنند؛ عبارات محبوبی که رزومهتان را به مرحلهی آزمون نرمافزاری استخراج متن و خوشبختانه به میز کار کارفرماها میرسانند. پیشتر نوشتهام که با توجه به تجربهی ناچیزم، و اینکه ورود به صنعت کشتیرانی برایم آسان نبوده، ارتباطات و سابقهی شغلی بر شرایط تحصیلی میچربند و همیشه موفق از آب در میآیند.
و ارتباطات همان چیزی است که به آن مهارتهای نرم میگویند. با این حال، برای نسل جوانی که جویای شغل در حوزهی کشتیرانی است چه پیامی داریم؟ به آنها میگوییم که «نقشت را ایفا کن» و اگر خوششانس باشی به موفقیت میرسی.
فرایند استخدام در کشتیرانی که این روزها دنبال میشود، و کارفرمایانش مسؤلیت سنگینی دارند، به شما میگوید که از همان رویکرد تجویزی سنتی پیروی کنید. «کاری کنید که رزومهتان به چشم بیاید»، «روی دستاوردهایتان تأکید کنید»، یعنی، از همان دستورالعمل استاندارد استفاده کنید. اما حتی یک کلمه هم نمیگویند که روی مهارتهای نرمتان تأکید کنید، چه مهارتهای ارتباطی باشد چه تجربهی فرهنگی یا همدلی. کل این فرایند طوری طراحی شده که شما خودتان را یک «کاندیدای عالیِ» ازمدافتاده نشان دهید که کنار همهی فهرست کارها را تیک میزند، اما دربارهی کاری که انجام میدهد فاقد هرگونه مهارت نرم است، که، از قرار معلوم، داشتن آن طی ۱۰ سال آینده برای یافتن شغل در حوزهی کشتیرانی ضروری است.
اجازه دهید توصیهی خودم را به شما بگویم. تنها چیزی که این فرایند امکانش را فراهم نمیکند بیان اساسیترین مهارتهای نرم است. خودتان باشید. نگذارید که رزومهتان یک نسخهی کپیشده از صد هزار کاندیدای دیگری باشد که در جستوجوی اولین شغل خود در عرصهی کشتیرانی هستند.
از اینکه خودِ واقعیتان را نشان دهید، وحشت نداشته باشید. ما در حوزهی کشتیرانی میگوییم که «کاراکترها ملوانهای خوبی میشوند»، و دلیل خوبی هم داریم. بسیاری از افراد، بنا به دلایل کاملاً اشتباه، اولین شغل خود را در این عرصه آغاز میکنند. یک دلال کشتیرانی پیر و مست در لندن، پشت پیشخوان یک بار، اتفاقی با جوانی که کنارش نشسته شروع به گفتوگو میکند. بعد از نوشیدنهای پیاپی، دلال از جوان میخواهد که همین فردا از شغل دفتریاش استعفا دهد و برای مصاحبهی شغلی در حوزهی حملونقل دریایی مراجعه کند. چند سال قبل در دانمارک کار میکردم و قرار بود گروه جدیدی از کارآموزان را انتخاب کنیم که باید دورهی آموزشی خود را در شرکت ما میگذراندند. مدیر گزینش، که عشق تناسب اندام داشت، نگاهی به رزومهها انداخت و فقط کسی را انتخاب کرد که در میان فعالیتهای فوقبرنامهاش به مسابقات «مردان آهنین» اشاره کرده بود: «هی، این یارو مرد آهنینه، چه باحال! برای مصاحبه دعوتش کنیم.» آخرین جملههای معروف. آن جوان حالا در امریکا مدیر توسعهی کسب و کار برای پنج کارگزاری ترابری پیشرو است.
آخرین و مهمترین نکته! آخرین سال کارشناسی ارشد در دانشگاه متروپولیتن لندن بودم. افرادی از این صنعت دعوت شده بودند تا برای ما سخنرانی و توصیههایی پیشنهاد کنند. هری وافیاس هم بود که از دانشآموختگان دانشگاه ما بود. کل سخنرانی را به خاطر ندارم، اما یادم هست که در پایان گفت: «تمرکز کنید، ارتباط برقرار کنید و فقط خودتان باشید تا راهتان را پیدا کنید.» یکی از همکلاسیهایم همان لحظه به او گفت: «درسته، اما اگر به عنوان یک تازه کار به فلان شرکت بروم، هیچ کس برای من تره هم خُرد نمیکند.» کاملاً درست میگفت. آن لحظه از یک سو تحتتأثیر حرفهای هری قرار گرفته بودم (یک جوان یونانی موفق که مالک کشتی بود) و از طرف دیگر کاملاً همکلاسیام را درک میکردم، چون من هم دنبال شغل بودم. حالا که ۱۶ سال از آن روز گذشته، دقیقاً میفهمم که منظور هری از «خودتان باشید» چه بود.
در عرصهی ترابری دریایی، با افرادی با گذشتههای متفاوت روبهرو میشوید. دلیل ارتباط شما با آنها رزومهتان نیست. شاید به این خاطر با آنها ارتباط میگیرید که همهتان خالکوبی دارید، یا به این خاطر که موسیقی دههی ۸۰ گوش میکنید، چون همهتان عشق بدنسازی دارید، چون هیچ کدام از شما قبل از سوار شدن به قطار برای رسیدن به خانه از امکان نشستن در یک بار نمیگذرید.
اگر کارفرمایان در نظرسنجیهای خود دربارهی مهارتهای نرم به عنوان یک ضرورت در آیندهی کشتیرانی بالای منبر میروند، پس بهتر است که کاندیداها را تشویق کنند تا مهارتهای نرم خود را پرورش دهند، که مهمترینشان «اصیل» بودن است، نه اینکه آنها را به سمت چیزی هُل دهند که من به آن سندروم رونوشتگیری میگویم. جوانهای ۲۲ ساله را تشویق نکنید که بنویسند در مدرسه آدمهای مهم و بزرگی بودهاند یا اینکه کاپیتان تیم فوتبال دانشگاه بودهاند. کاندیداهای جوان را به اغراقگویی تشویق نکنید تا محصول نهایی (یعنی رزومهشان) با استانداردها هماهنگ باشد. زندگی، سرگرمیها و شخصیت منحصربهفردتان همان چیزی است که شما را متمایز میسازد، نه رزومهای که کاملاً شبیه رزومهی بغلدستیتان است. فقط خودتان باشید و به این فرایند کمی ایمان داشته باشید. کائنات به گونهای اسرارآمیز کار خودش را میکند و این کار شگفتانگیز است.
ترجمه : حسین گایینی
در زمینه مهارتهای نرم نوشتارهای زیر پیشنهاد میشود
مفهوم، اهمیت و کاربرد مهارتهای نرم
ده مهارت نرم مهم برای توسعه مسیر شغلی در سال جدید